Нурулла хәзрәт Зиннәтуллин: «Ун сум сәдака өчен Аллаһы Тәгалә сиңа малыңның бәрәкәтен арттыра»

Нурулла хәзрәт, сәдака – нәрсә ул? Күпләр сәдака дигәндә аш мәҗлесләрендә өләшенә торган акчаны гына күз алдына китерә.

– Гади тел белән әйткәндә, сәдака – булган әйберең белән бүлешү ул. Кәефең белән дә, елмаюың белән дә бүлешергә мөмкин. Көч-куәтең булса, кешегә ярдәм итәсең, бу да – сәдака. Кемгәдер вакытыңны бүлеп бирү – иң зур сәдакаларның берсе. Кешегә тормыш алып бару өчен мал кирәк. Мал белән бүлешүнең билгеле күләме юк, ләкин савабы бар. Сәдаканың савабы күбрәк булсын өчен, син аны дөрес итеп бирергә тиеш. Син бай кеше икән, аны күбрәк бир. Фәкыйрь икәнсең, мөмкинлегеңнән чыгып эш ит. Сәдаканың күләме юк. Синдә бер мең сум акча бар ди, шуның ун сумын сәдака итеп бирсәң, йөздән бер өлешен сәдака итеп биргән буласың. Савап та шул йөздән бер өлеш итеп языла. Бай кеше миллионнан бер меңен бирсә, меңнән бер өлешен генә биргән була. Байлар сәдаканы фәкыйрьгә караганда күбрәк бирсәләр дә, җыелган малларының өлешенә карап савап языла. Халыкта «Энә дә – бүләк, дөя дә – бүләк» дигән мәкаль бар. Бу әйтем шәригатьтә дә очрый, ләкин кеше бу гыйбарәнең мәгънәсен дөрес аңламый. Бай кеше энә бирсә, бу бүләк түгел, мыскыл итү була. Бай кеше дөя бирергә тиеш. Фәкыйрь кеше энә бирсә, син аны бүләк, сәдака итеп кабул итеп алырга тиеш. Фәкыйрь кешедән дөя сорау – мәгънәсезлек. Элек сәдаканы көмеш белән бирергә кирәк дигән сүз булган. Бу – сәдаканы әз бирмәгез дигән мәгънәдә. Элек бакыр, көмеш һәм алтын акчалар булган. Алтын бөтен кешедә дә булмаган, бакыр исә тиеннәр күләмендә генә саналган, шуңа күрә аны биреп, кешене кимсетмәгез, көмеш акча бирегез, дигәннәр. Шул вакыттан калган гадәт буенча, һаман да шул тиеннәрне таратучылар очрый, хәзер андый мәгънәгә ия түгел ул көмеш. Бер мисал китерәм. Мәҗлес вакытында бер хатын 10 сумлык тимер акча таратып йөрде. Ун сум бирде, бер ун сумы ялгыш тәгәрәп идәнгә төшеп китте. Мин иелеп алмакчы идем, бу апай: «Әй, ярар, ятсын, аннары алырбыз», – диде. Шулчак башыма бер уй килде: әгәр бу 10 сумлык шундый кадерсез икән, идәннән иелеп алынырлык дәрәҗәсе дә юк икән, аны нәрсәгә кешегә бирергә? Кирәк булмаганны түгел, кирәк булган әйберне башкаларга бирергә кушкан Аллаһы Тәгалә. Күптән түгел бер хатын-кыз әнисенең пәлтәсен мәчеткә алып килде. «Кияргә була әле аны. Берәрсенә кирәге чыкмыйча калмас», – ди. Күреп торам: 1970 нче еллар пәлтәсе, ә бу апай һаман да: «Әйбәт әле ул», – ди. Ә ник үзе кими икән соң, киярлек булгач? Димәк, ул йортын кирәкмәгән киемнән чистарта. Ул пәлтәне чыгарып ташларга жәлли, ләкин кими дә. Сәдака бирер алдыннан аның файдасы турында да уйларга кирәк.

– Шулай да сәдаканың чиге бармы?

– Сәдаканың чиге юк. Тарихта сәхабәләрнең бөтен малларын биргән очраклар да бар. Ләкин пәйгамбәребез (с.г.в.) бөтен малыңны сәдака итеп бирүне хупламый. Пәйгамбәребез (с.г.в.): «Сәдака малны киметми», – дигән. Без, кешеләр, киресенчә уйлыйбыз. Син ун сум сәдака бирдең ди. Бу ун сумың өчен Аллаһы Тәгалә сиңа күп савап бирә, калган малыңның бәрәкәтен арттыра. Шул ун сум акчаңны биреп, син аны ахирәт байлыгына әйләндерәсең. Ахирәт байлыгы синеке, ә бу дөнья байлыгы синеке түгел, чөнки кеше үлә һәм аның бөтен мал-мөлкәте бу дөньяда кала. Ә биргән сәдакабызның савабы мәңгелек. Сәдака кешенең кулына төшкәнче үк Аллаһының кулына төшә. Хак Тәгалә аның күләмен теге дөньяда арттыра. Теге вакытта биргән ун сум бакыйлыкта ун сум гына булмый инде.

– Коръән ашларында һәркем сәдака өләшә. Бер караганда, алыш-биреш уйнаган кебек бу. Аш үткәргән йорт хуҗалары гына сәдака өләшсә, яхшырак түгелме?

– Юк, бирмәгәнгә караганда бирү яхшырак. Беренчедән, син мәҗлескә бу малым кире кайтыр дип өметләнеп килмисең, сез бит алдан шуның кадәр акча таратам дип сөйләшеп куймыйсыз. Икенчедән, сәдака бирү – үзең турында уңай фикер булдыру. Син кешегә изгелек кылганда, теге кешенең күңеле җылына. Шул ук малың белән кайтсаң да, бер-берегезгә карата җылы хисләр булдырып кайтасың. Җыелышып билгеле бер сумманы тараткан очракта да, ул акча кимрәк булырга тиеш. Ни өчен? Чөнки абыстайга, хәзрәткә дә бирәсең, ә ул бит сәдака өләшми.

https://vatantat.ru