Хәния Фәрхинең сеңелесе: «9 ел үтте... Ә күз яшьләре һаман да кипми»

Сеңелесе Фирүзә Ибәтуллина хәтирәләре белән уртаклашты

«Акылым аңлый, йөрәгем аңламый»
– 27 июль татар-башкорт илендә кайгылы көн булып тарихка кереп калды. Бу көнне иң кадерле кешебез, туганыбыз, эстрадабызның моң алиһәсе – Хәния Фәрхи көтмәгәндә, уйламаганда безне мәңгелеккә ташлап китте.
Вакыт дәвалый, диләр. Дөрес түгел. 9 ел үтсә дә, апабыз-кояшым 9 минутка да исебездән чыкмый. Музеенда эшләгәч, миңа аеруча авыр: эшкә барган саен апам белән исәнләшәм, аны яратып килүчеләргә (алар Россия төбәкләреннән, чит илләрдән дә килә) иҗат юлы турында сөйлим.

Бер көнем дә күз яшьләрсез башланмый. Ислам дине күзлегеннән караганда, бу дөрес тә түгелдер, әмма йөрәгемне, күңелемне тыя алмыйм. Күз алдымнан апалы тормышым үтә, хатирәләр яңара.

Апам мәңгелек иленә киткәч, тормышым төптән үзгәрде. Мин ике Фирүзәгә әйләндем. Берсе – үзем, әниемә газиз бала, ир хатыны, балалар анасы, оныкларыма дәү әни, туганнарыма туган. Ә икенчесе – бөтен җаным-тәнем апама бәйләнгән елак, бәхетсез, җиде юл чатында калган бер бәхетсез ханым.

Мәңгелеккә киткәч тә, ул миңа ападан кояшыма әйләнде. Мин аны бар җиһанны яктырткан кояш белән тиңләдем. Кояш та бит бар кешене тигез җылыта. Апам да тормышны, кешеләрне, табигатьне, гомумән, бар дөньяны шашып яратты. Кояш кебек балкыды, җылы җилләр булып исте, ай нурыдай, якты йолдыздай җирдә дә, сәхнәдә дә янды, балкыды.
Газиз кешемнең чык суыдай кинәт арабыздан китүе бар дөньямның астын өскә китерде. Аяк астында җир убылды, бер уңайга тыныч кына барган тормышым аяз көнне яшен суккандай булды.

«Кайгы-хәсрәт сездә генә түгел, сабыр бул», – дип әйтүчеләр дә күп. Акылым аңлый, йөрәгем аңламый. Бер савытта үрмә гөлдәй үрелеп үскән, ике күз алмасыдай, ике кул, ике аяклы пар әгъзалар кебек яшәгәннәрнең берсен югалтып кара әле син! Мин нәкъ шул халәттә калдым. Җаным өзгәләнде, бәгърем катты, күземнән туктаусыз яшь акты. Җырлар җырым, сөйләр сүзем, тормышка булган өмет кояшым сүнде.

Әйе, мин ялгыз түгел идем. Олы йөрәкле газиз анам, егылганда иңнәремне кочып, башымны салырга тормыш иптәшем Илшат, «Әнием, кадерлем, елама шулкадәр, без бар бит әле», – дип, күзләрен мөлдерәтеп, минем өчен җаннарын бирергә дә әзер булган улым-лачыным, ике кыз бар.

«Ул мине бишектән алып тәрбияләде»

Җанымны, бар булмышымны биләп алган, икебезгә бер йөрәк, бер һава кирәк кебек апамны мин кечкенәдән – нәни чагымнан ук өзелеп яраттым. Бәлки, әнием-әтием бетмәс-төкәнмәс колхоз эшендә булганда, мин аның куенында үскәнгә, бәлки ул мине төпчек дип артык иркәләгәнгә, бәлки студент елларында үзенә дә акча юк чагында миңа матур-матур күлмәкләр бүләк иткәнгә... Үсеп буй җитеп, инде җиткән кыз булганчы: «Алтыным, белсәң иде минем сине ничек өзелеп яратканны, ничек сагынганны», – дип, җылы, татлы кочагында мине назлаганга. Ул мине бишектән алып тәрбияләде, ә әни булуымны белгәч, чиксез шатланды. Кызганыч, дәү әни булганымны гына күрергә насыйп булмады.

 ЧЫГАНАК: https://shahrichalli.ru