Илсөя Бәдретдинова: «Кызый, давай, бер көн иртәнге алтыга кадәр елыйбыз да аннары яши башлыйбыз»

Татар эстрадасында Татарстанның атказанган артисты Илсөя Бәдретдинова кебек зур масштаблы, сыйфатлы шоу-тамаша эшләүче, елына 200 концерт куючы башка артист юк әлегә. Җырчы Казанда гына да 21 көн рәттән тулы залларда чыгыш ясады. Илсөя Бәдретдинова беркемнекенә дә охшамаган программаларын булдыруга ни өчен алынган? Концертлардан соң үзен ничек хис итә? Җырчы белән Казанда концерты барган көннәрдә очрашып сөйләштек.

– Илсөя, тамашачы синең концертлардан ял итеп, кемдер елап, бушанып, икенчеләре көч алып, өченчеләре уй-фикерләрен үзгәртеп чыга. Ә өч сәгатьтән артык халык алдында чыгыш ясаган Илсөя үзе нинди халәттә кала?

– Берәр сәгать сөйләшеп тә, ашап та булмый. Безнең хезмәт шундый бит инде ул: хисле. Концертлардан соң күңелдә ниндидер бушлык, хәлсезлек, шул ук вакытта канәгатьлек хисе – барысы бергә барлыкка килә. Миңа: «Сез – бик күңелле кешедер, сезнең белән кунакларга йөрергә рәхәттер, көндез берәр җирдә очрашырга кызыктыр», – диләр. Шул ук вакытта үзем турында тәкәббер, дорфа дигән сүзләрне дә ишетәм. Тормышта тыныч кеше мин. Артык сөйләшмим дә, кычкырмыйм да. Шулай итеп тамашачы каршысына чыгарга энергия туплыймдыр дип уйлыйм.

– Казанда гына да 21 көн буе концерт куясың. Мондый чыгышлардан соң төнлә йоклый аласыңмы?

– Юк, йоклый алмыйм. Бу – минем проблема. Һәм ул бик күп хезмәттәшләремнең авырткан җире икән. Чөнки эмоция белән эшлибез, янабыз. Табибларга барсаң: «Иртәнге җидедә уянырга, аннары спорт белән шөгыльләнергә, тегесен-монысын ашарга, урамда йөреп керергә кирәк», –диләр. Иртәнге сәгать биштә йоклап киткән кешегә нишләргә кирәк икән? Йокыдан торгач та бер кулымда – телефон, үзем сөйләшәм, үзем теш чистартам. Кая анда урамда һава сулап керү, спорт белән шөгыльләнү! Артистларның сәхнә артындагы оештыру эшләре нинди булуы кешегә күренми бит ул. Чын дөресен әйтәм: концерт булмаганда да һәр көнне иртәдән чыгып китәм һәм таң атканда кайтып егылам.

– Тулы бер программаны әзерләп, халыкка чыгару өчен күпме вакыт китә?

– Мин параллель рәвештә алып барам. Сентябрьдә сезон башлана. Унлап концертны күрсәткәннән соң, ул инде рәткә керә башлагач, яңа программаны әзерләүгә керешәм. Күлмәкләр, җырлар, сәхнә бизәлеше турында уйлыйм. Чөнки бу – бик зур эш. «Әй, җәй көне эшләрбез әле яңа программаны», – дигән кешеләргә шаккатам. Ничек өлгерәләрдер? Мин ел буе эшләп тә өлгерә алмыйм. Аяк киемнәре тектерәбез, бизәнү әйберләре аерым ясала, күлмәкләргә тукымаларга заказ бирәбез, аларны өчәр ай көтәргә туры килә. Һәр җырга диярлек аерым образ тегелә. Барысы да – кул эшләре, четерекле, озак хезмәт. Параллель рәвештә студиядә дә утырырга кирәк, фотосессия дә ясыйбыз, видеолар, футажлар төшерәбез. Болар барысы да бер-берсенә бәйләнгән. Җырларның да сүзләрен язмыйча көен язып булмый, көе булмыйча аранжировкасын эшләтә алмыйсың. Алардан башка утларны көйләп булмый. Төркемдәге егетләргә, кызларга барысына да костюмнар тектерергә кирәк. Программа тулысынча үзгәрә бит.

– Синең программаларың шуңа күрә башкаларыннан нык аерыла да.

– Хәлдән килгәнчә инде. Башка артистлар арасында да бик тырышып эшләүче хезмәттәшләрем бар. Алар да минем кебек йокламый, хәлләрен яхшы аңлыйм. Әле бит кайчагында уйлап табасың, аны әзерләп бетерәсең һәм башка бер артист синекенә охшаш номерны алданрак чыгара да куя. Һәм син әзер чыгышны төшереп калдырырга мәҗбүр буласың. Андый чакларым да булды. Чөнки миңа кемдер күрсәткән номер кирәкми.

– Шундый зур масштаблы программа булдыру идеясе кайчан барлыкка килде?

– Иҗат башында ук Илфак белән эшкә, башкалардан аерылып торырга кирәк, дигән уй белән тотындык. 13 ел иҗат иткәннән соң һәм тормышта барыгыз да белгән хәлләр килеп чыкканнан соң, репертуарсыз да калгач, башта мондый шоу-программага, җиңелрәк җырларга күчәрмен дип уйламаган да идем. Миңа үз иҗат юлымны тамырдан үзгәртергә туры килде. Бик курыккан идем, ләкин халык аны кабул итте. Эстрададагы һәр җырчы аерылып торырга тиеш. Әгәр бер артист икенчесен кабатласа һәм: «Аның уңышлы булды, мине дә халык кабул итәчәк», – дип уйласа, бу – билгесезлеккә илтүче юл, дип саныйм. Аранжировкалар, күлмәкләр, җырлар, гомумән, юнәлеш кабатлана башлый икән, халык аны бик тиз сизә, язалар да. Миңа: «Синең элеккеге программаларың бик кызык иде. «Әбиеңнәр кыз чакта», «Атказанмаган», «Әстәгъфирулла». Нигә шундый кызыклы исемнәрне төшереп калдырдың?» –дип сорыйлар. Мин сәхнәгә чыкканда, барлык хезмәттәшләрнең дә программа исемнәре бер төрле иде: «Сандугач керде күңелгә», «Моңнарым сезнең өчен», «Дусларым-туганнарым». Ә безнең Илфак белән бу системаны үзебезчә үзгәртәсе килде. Һәм башкаларга охшамаска тырышып, «дурацкий» исемнәр куша башладык. Бүген башка артистларда да керделе-чыктылы исемнәр китте. Миңа инде хәзер бу кызык түгел. Җитдирәк темаларга эшлисем килә башлады: «Күңел куша», «Кирәк», «Мин исән». Бөтенебез бертөрле булу шулкадәр күңелсез. Охшаш күлмәкләр, охшаш программа, шул ук контент. Минем бер тапкыр да кимәгән ике күлмәгем эленеп тора. Халыкара мода юнәлешләрен карыйбыз бит инде, тектерәбез. Кайбер үзгәрешләр кертеп, күлмәкне тегеп бетердек тә, гастрольләргә чыгып киттем. Бик кыйммәтле күлмәк иде. Бер атнадан соң кайткач, фотосессия ясарга тиеш идем. Шул арада икенче җырчы социаль челтәргә минекенә охшаш күлмәкне чыгарды. Ул да гаепле түгел. Алданрак өлгерде. Ләкин мин аңа охшарга тиеш түгел. Шулай итеп, күлмәк бер тапкыр да киелмәде. Миңа да аныкы кебек кирәк, дип эшләгән кешеләрне аңламыйм.

– «Илсөя көчле», – дисәләр дә, урманга чыгып, каравыл кычкырасы килгән чаклар булмыймы?

– Шулай иткәлим дә. Мин бит – хатын-кыз, шул ук авыл кызы. Зарланырга әтием дә, абыем да, ирем дә юк. Мин кемгә кирәк соң? Ләкин кулымда балам бар. Көчле булып йөрмәсәм, кеше сүзләренә игътибар итә башласам, үләргә кирәк. Ә сынарга ярамый. «Мин көчле», – дим дә торып китәм.

– Төшенкелеккә бирелгәндә нишлисең?

– Иҗат кешесе бик тиз төшенкелеккә бирелә. Үземне үзем тартам да чыгарам. Мин психологларга барырга кирәк дигәнгә ышанмыйм. Үз-үземне дә аңламыйм, психолог ничек аңласын? Сиңа шушы кеше ярдәм итәр, дип, берәүне тәкъдим иттеләр. Карыйм: үз гаиләсендә дә әллә ниләр бар. Якын кешесенә дә, үзенә дә ярдәм итә алмагач, ул миңа ничек булышсын? Кереп батам да үземне үзем сыртымнан тартып чыгарам. «Кызый, давай, бер көн иртәнге алтыга кадәр елыйбыз да аннары яши башлыйбыз, башка ярамый», – дим.

Энҗе Шәйхетдинова

Чыганак: https://vatantat.ru/news/ilsoia-badretdinova-kaberem-ianynda-matur-suzlar-soilap-kylanmagyz-115376

Фото: Екатерина Кнопикова